Cân nhắc khi chọn các ngành ngôn ngữ!

Trong những ngày gần đây, mình đi tư vấn xếp nguyện vọng, chọn ngành/ chọn nghề khá là nhiều. Và mình nhận thấy một điều rằng có rất nhiều bạn đang hướng đến mục tiêu xét tuyển các ngành ngôn ngữ. Điều này, vui thì có vui. Vì học sinh bây giờ, không còn sợ “ngoại ngữ” như thời của mình cách đây độ chục năm về trước nữa. Khi ấy cả trường, tìm mỏi mắt mới thấy một vài bạn gọi là học “tàm tạm” ngoại ngữ. Còn bây giờ, rất nhiều bạn học tốt, dám gắn bó cả đời với nó thì hẳn nhiên là rất vui rồi!

Nhưng càng vui bao nhiêu thì càng lo bấy nhiêu mọi người ạ! Rất lo là đằng khác. Bởi một lẽ nếu cứ chạy theo ngành ngôn ngữ, thì trong tương lai độ chục năm nữa thôi. Liệu các bạn tốt nghiệp các ngành ngôn ngữ sẽ ra sao, khi xã hội lúc bấy giờ đã rất khác.

Mình có đọc được một bài phân tích của thầy Vũ Khắc Ngọc về vấn đề này. Vì rất tâm đắc nên mình đã nhắn tin xin phép thầy được mang bài viết ấy lên đây. Để mọi người cùng đọc suy ngẫm và có những định hướng chính xác cho bản thân mình. Trong bài viết, một số chỗ có thể làm các bạn yêu ngoại ngữ “tự ái”. Nhưng mình tin rằng một ngày không xa, có dịp ngẫm lại, các bạn sẽ thấy nó đúng đến cỡ nào! Bài viết có nội dung như sau:

“- Gần 30 năm trước, thời bố mẹ mình đi làm. Năm 1995, VN được Mỹ dỡ bỏ cấm vận, gia nhập ASEAN, hội nhập kinh tế quốc tế. Vốn đầu tư FDI đổ vào dồn dập, doanh nghiệp nước ngoài nhiều vô kể. Trong khi đó, đa số người lao động lúc bấy giờ chưa có vốn ngoại ngữ, hoặc là thế hệ chỉ biết tiếng Nga. Lúc bấy giờ, nghề phiên dịch rất hot. Mình vẫn nhớ các bác mình làm kỹ thuật bên LILAMA và VINACONEX lúc nào cũng phải có phiên dịch kè kè bên, lương phiên dịch lúc mấy giờ tính bằng “mấy vé” (mấy trăm $/tháng).

– 10 năm sau đó (tức là khoảng 20 năm trước), thế hệ anh chị mình bắt đầu đi làm. Tiếng Anh không còn là lợi thế duy nhất. Các công ty không thích thú lắm với việc vừa mất tiền lương cho 1 ông kỹ sư lại thêm lương cho 1 ông phiên dịch. Thời đó, những anh chị đi du học nước ngoài về được săn đón kinh khủng (vì vừa giỏi chuyên môn + khả năng giao tiếp ngoại ngữ được tích lũy suốt quá trình học).

30 năm trước chỉ cần có tiếng Anh là dễ kiếm tiền. 20 năm trước chỉ cần du học về là kinh khủng. Còn bây giờ, mọi thứ khác xa rồi. Rất nhiều công ty lớn mà mình biết, cho dù bạn giỏi tiếng Anh hay bạn đi du học về người ta cũng còn phải cân nhắc, đong đếm chán. Năng lực thật sự + bạn đóng góp cống hiến được gì mới quan trọng 🙂Công thức thành công bây giờ là: THÁI ĐỘ TỐT + TRÌNH ĐỘ TỐT, hay nói cách khác là NỖ LỰC + NĂNG LỰC. Mà trong năng lực thì có cả CHUYÊN MÔN + NGOẠI NGỮ + NĂNG LỰC SỬ DỤNG CÔNG CỤ KHÁC.

Thầy Vũ Khắc Ngọc – Sao băng lạnh giá :v

Công bằng mà nói, trong thời đại mà khoa học – công nghệ đang tiến bộ nhanh như hiện tại, nhất là các công cụ giao tiếp – thao tác – điều khiển thì nguy cơ bị xóa sổ ở bất cứ ngành nghề nào cũng đều có thể xảy ra. Tuy nhiên, “dịch thuật” sẽ là một trong những thứ sớm nhất. Như cái smartphone của mình bây giờ, đưa camera quét lên các Văn bản ngoại ngữ dạng ảnh là đã nhận diện và dịch khá tốt rồi. Công nghệ đang đi rất nhanh, chuyện dịch thuật, phát âm sát nghĩa, đúng ngữ cảnh bằng công nghệ AI là chuyện một sớm một chiều mà thôi.

Ngoại ngữ, xét cho cùng chỉ là 1 công cụ phục vụ công việc. Hiện tại, đối với các ngành Khoa học, Kỹ thuật, Y học,… thì ngoại ngữ là công cụ cần thiết để nâng cao chuyên môn (tra cứu tài liệu, học tập với chuyên gia nước ngoài…). Đối với các ngành kinh doanh, thương mại, dịch vụ, du lịch,… ngoại ngữ là phương tiện để thực hiện các công việc chuyên môn (giao tiếp, giao dịch, hội họp, trao đổi, ký kết,…).

Với các bạn theo đuổi ngành ngôn ngữ, mình xin có lời khuyên là nên tạo ưu thế cạnh tranh cho mình bằng cách có thêm ít nhất 1 ngoại ngữ nữa, ngoài tiếng Anh và nếu có thể, tốt nhất là nên giỏi 1 chuyên môn khác, ngoài ngôn ngữ. Có như vậy thì bạn mới hoàn toàn chủ động trong mọi biến động của công việc 

Với các bạn theo đuổi ngành ngôn ngữ, mình xin có lời khuyên là nên tạo ưu thế cạnh tranh cho mình bằng cách có thêm ít nhất 1 ngoại ngữ nữa ngoài tiếng Anh. Và nếu có thể, tốt nhất là nên giỏi 1 chuyên môn khác, ngoài ngôn ngữ. Có như vậy thì bạn mới hoàn toàn chủ động trong mọi biến động xã hội và thời đại!”
(Nội dung đã được Thỏ lược bớt và bổ sung các nội dung được thầy nêu ở cmt)

Các bạn lưu ý nhé!